Tác Dụng Chữa Bệnh Từ Quả Trám Ít Ai Biết

Rate this post

Quả trám được biết đến như là một sản vật đặc trưng của trung du và miền núi phía Bắc, có thể chế biến ra những món ăn dân dã, bình dị và có sức cuốn hút lạ kì. Nhưng ít ai biết đến quả trám còn là vị thuốc quý trong đời sống nhân dân nơi này. Bài viết xin chia sẻ những thông tin hữu ích về quả trám.

Quả trám có nhiều tên gọi khác nhau như: gián quả, thanh quả, mác cơm, cà ná … thuộc chi Trám (danh pháp khoa học là Canarium).
Trám có hai loại: trám trắng (Canarium album Raeusch) còn gọi trám xanh và trám đen (Canarium nigrum Engl) còn gọi cây bùi màu tím thẫm.

Đặc điểm sinh học của cây trám

Cây trám là loại cây gỗ lớn với chiều cao từ 20-30m, thân tròn, mọc thẳng, tán lá rộng và xanh quanh năm. Gỗ cây trám mềm, nhẹ, thớ mịn, dễ bóc và dễ tách.

Lá trám là lá kép, mọc so le, dài 35 – 40 cm, mang 7 – 11 lá chét. Lá chét hình trái xoan, mặt trên màu xanh nhạt, bóng, mặt dưới có lông ánh bạc. Những lá gần gốc đầu có mũi nhọn ngắn, lá phía trên có đầu thuôn dài. Gân lá hơi rõ, có lá kèm hình dùi, phủ lông mềm, màu nâu bạc.

Hoa trám mọc thành cụm ở ngọn thành chùm kép, dài 8 – 10 cm, lá bắc hình vảy. Hoa đơn tính cùng gốc, mọc thưa, thường tụ họp 2 – 3 cái ở một mấu. Đài có lông 3 răng. Tràng hình bầu dục, có 3 cánh hơi dài hơn lá đài, phủ lông ngắn ở mặt ngoài. Nhị có 6 chỉ nhị ngắn. Bầu hình trứng có lông màu nâu.

Quả trám hình trái xoan, hai đầu nhọn, dài 2,5 – 3,5 cm, khi chín màu vàng nhạt hay tím thẫm, hạt cứng hoá gỗ dày.

Cây trám có trám đực và trám cái. Cây trám ra hoa vào tháng 6 – 7 và đậu quả vào tháng 8 – 10.

Cây trám

Sự phân bố của cây trám

Cây trám phân bố tự nhiên ở nhiều nước như: Trung Quốc, Lào, Thái Lan, … Ở Việt Nam, Trám mọc rải rác trong rừng tự nhiên ở các tỉnh phía Bắc, khu IV cũ và vùng Bắc Tây Nguyên ở độ cao từ 100-800m so với mặt nước biển.

Hiện nay cây trám được trồng rộng khắp miền Bắc và cả ở miền nam Tây Nguyên. Đặc biệt, trám đen là đặc sản quý của các tỉnh trung du miền núi phía Bắc.

Thành phần của quả trám

Quả trám chứa chất đạm, chất béo, đường, chất xơ và các vitamin đặc biệt là vitamin C, B1, PP. Ngoài ra, quả trám còn có các chất khoáng như canxi, sắt, kẽm, photpho, kali, magie, carroten,… axit folic và các axit hữu cơ khác.

Hạt quả trám chứa các acid béo.

Quả trám đen

Quả trám trắng

Cách thu hái

Quả trám thường lấy vào tháng 9-10, khi quả chín, hái về phơi khô trong mát là được.

Ngoài việc khai thác quả, nhân dân ta còn khai thác nhựa trám để làm hương thắp và để cất tinh dầu hay chế colophan trám.

Muốn lấy nhựa trám, người ta chích thân và nhiều khi cả trên rễ nổi trên mặt đất. Thường chỉ chích nhựa trên những cây to, đã bắt đầu cho quả. Mỗi năm, một cây trám cho từ 5 đến 8kg nhựa (cây chừng 20 tuổi).

Công dụng của quả trám

Theo những nghiên cứu từ lâu, quả trám có vị chua, ngọt, chát, tính ấm, không độc có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, sinh tân chỉ khát, lợi hầu họng. Quả trám được dùng trị các bệnh về họng sưng đau, ho nhiều đờm, viêm ruột, lỵ, tiêu chảy, khát nước. Quả xanh có tác dụng giải độc. Quả chín có tác dụng an thần, trị động kinh.

Một số bài thuốc từ quả trám

Chữa ho khan:

Lấy 20 quả trám đen muối, 50g vỏ đậu phụ, cùng với lượng nước vừa đủ nấu sôi xong chắt lấy nước uống.

Rát họng, khản tiếng:

Lấy 7 quả trám đen, nhai và nuốt nước trong ngày, kiên trì 3-4 ngày sẽ có hiệu quả.

Viêm họng mãn tính:

Nấu quả trám với chè xanh sau đó pha thêm mật ong uống cùng.

Ho gà:

Nấu trám đen với đường phèn lấy nước uống.

Trị đau họng, sưng amidan, ho, miệng khô, khát nước

Quả trám rửa sạch, bỏ hạt, nấu với nước, nấu 2 – 3 lần cô thành cao, thêm đường đủ ngọt. Dùng cao này uống 2-3 lần một ngày trước các bữa ăn, mỗi lần 5-10ml.

Trị lỵ

Lấy khoảng 90g quả trám tươi, để nguyên hạt sắc với nước (2 – 3 lần), để cô lại lấy cao theo tỷ lệ 1:1, chia 3 lần uống trong ngày trước các bữa ăn.

Khi uống cần kiêng ăn các thứ tanh: lòng trắng trứng, cua, cá,… Có thể uống nhiều ngày cho tới khi hết các triệu chứng.

Động kinh:

Lấy 480g quả trám tươi đã bỏ hạt, uất kim 24g, phèn chua 24g. Trước tiên, cho nước vào sắc kỹ cùng quả trám, rồi lại cho uất kim vào sắc cùng, cuối cùng cho phèn chua sắc tiếp. Đun lửa liu riu để cô đặc hỗn hợp. Mỗi sáng pha 20ml hỗn hợp với nước ấm để uống.

Trị đau răng, sâu răng

Quả trám đốt thành than, tán bột mịn, trộn với một ít xạ hương, rồi bôi vào chỗ răng đau. Ngày làm nhiều lần.

Trị hóc xương cá

Quả trám trắng hoặc trám đen, lấy phần thịt quả, giã nát, ép lấy nước, uống dần. Hoặc lấy 5 quả trám, sắc lấy nước, ngậm và nuốt dần.

Tuy nhiên, những cách làm này chỉ áp dụng với trường hợp bị hóc các xương cá nhỏ.

Trị cảm nóng, cảm nắng:

Quả trám 10g, rễ sậy 30g. Trám đập vụn cùng rễ sậy đem sắc với 800ml nước trong 30 phút, chia 3 lần uống trong ngày. Uống 3 ngày.

Chữa ngộ độc do ăn phải cua, cá độc:

Lấy 3 – 5 quả trám, sắc lấy nước để uống. Làm cách này có tác dụng thải độc tố khỏi cơ thể.

Viêm tắc mạch máu

lấy 200 g quả trám trắng luộc ăn cái, uống nước hàng ngày. Làm kiên trì từ 1 – 2 tháng.

Giã rượu:

Lấy 12 quả trám rửa sạch, lấy dao khía trên mỗi quả 4 – 5 đường, 1.5g phèn chua nhét vào những vết khía ấy. Sau đó nhai nhỏ nuốt dần để giã rượu. Hoặc trám tươi 10 quả sắc lấy nước uống cũng có tác dụng giải rượu.

Nôn mửa khi có thai:

Quả trám 12g, vỏ quýt 9g, dùng lửa to hấp cách thủy cho chín rồi uống, mỗi ngày 1 lần, dùng cách này hạn chế chứng nôn mửa của phụ nữ mang thai nhất là những tháng đầu tiên của thai kì.

Một số công dụng khác của quả trám

Quả trám dùng để chế biến các món ăn như: kho cá, kho thịt, muối chua…

Trám ngâm mắm

Trên đây là những thông tin hữu ích giúp bạn hiểu rõ hơn về quả trám cũng như những tác dụng kì diệu của nó. Hi vọng với bài viết này, các bạn sẽ tự chế biến những món ăn hấp dẫn và một số bài thuốc đơn giản  từ loại quả này nhé!

About the author: caythuoc

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *